حسين مير حيدر
68
معارف گياهى ( فارسى )
نفله نفله و نفل گياهى است كه در كتب طب سنتى با نام « ذرق » ، « نفله » و « حندقوق » بستانى آمده است . در بعضى مناطق ايران « شبدر معطر » و در مازندران « شرويت » گفته مىشود . به فرانسوى Melilot و Melilot officinal و Melilot des champs و به انگليسى Sweet clover و Melilot trifoil و Field melilot نامند . گياهى است از خانوادهء Leguminosae تيرهء فرعى Papilionaceae ، نام علمى آن Melilotus officinalis Lam . كه به انگليسى Yellow sweet clover گويند و مترادف آن Melilotus arvensis Wall . مىباشد . توضيح : در كتب قديم فارسى لغت مذرّق به معناى كسى كه ذرق مخلوط با سرمه را براى اكتحال چشم مصرف مىنمايد ، آورده شده است . مشخصات گياهى است دوساله و چندساله به ارتفاع تا 80 سانتىمتر كه در مراتع به سبب بلندى در بين ساير گياهان از دور با گلهاى زرد مشخص است . برگهاى آن مركب از 3 برگچه كه هر برگچهء كوچك ، بيضى ، دندانهدار و نوكتيز است و مركز سه برگچه با دمبرگى به ساقه وصل مىشود . گلهاى آن زرد و بسيار معطر مىباشد . ميوهء آن به شكل غلاف بىكرك به رنگ نخودى مايل به سبز است كه در آن دانهها قرار دارند . غلاف ميوه در بعضى ارقام كمى هلالى است و در بعضى ارقام قوس آن كمتر است و هلالى